Nếu như trước đây, ghe thuyền không được phép đưa du khách đến vui chơi giải trí trên các đảo có chim yến làm tổ ở biển Nha Trang, thì nay Công ty yến sào Khánh Hòa có thể đưa du khách đến đây xem những tổ yến trắng xoá, bám đầy vách đá hoa cương.
Theo những người thợ khai thác tổ yến lâu năm, chim yến sống thành từng đôi trong bày đàn lớn, không đậu chỗ nào ngoài tổ của mình. Chim yến làm tổ trên những hang đá cheo leo, hiểm trở, thoáng mát trên các đảo đá hoa cương.
Chim yến có sức khoẻ diệu kỳ, hàng ngày mỗi con bay lượn một quãng đưọng dài hàng trăm cây số mà không cần nghỉ ngơi, chúng có thể bay liên tục từ 5h sáng đến 20h, với tốc độ bình quân 40km/giờ, để bắt những loài côn trùng bay như mối bay, kiến bay, ruồi, các loài rầy.
Ngày qua ngày, chim yến trống và mái miệt mài nhả dãi (tiết chất dịch từ hai tuyến trong miệng) thành từng sợi trắng, trong suốt, gắn dần lên vách đá, đan xen với nhau để chúng khô cứng lại thành chiếc tổ. Khi tổ yến bị lấy đi chim yến lại tiếp tục cần mẫn làm tổ khác. Mùa làm tổ của chim yến thường vào tháng 12 đến tháng 3 hàng năm. Sau khi làm tổ 2-3 tháng, chim yến bắt đầu đẻ, một lứa đẻ thưọng từ 80-120 ngày.
Tổ yến được khai thác hai đợt trong năm, đợt 1 vào tháng 3 trước khi chim đẻ trứng và đợt thứ hai vào tháng 8 sau khi chim non dọi tổ, tự bay đi kiếm mồi. Thu hoạch yến sào là công việc cực kỳ nguy hiểm, công phu, gian nan, rất vất vả mang tính truyền thống đặc thù.
Yến sào chỉ có ở một số nước Ðông Nam Í nhưng sản lượng cũng như chất lượng thì Việt Nam đứng hàng đầu. Yến sào Việt Nam đã được thế giới xếp hạng yến "vua". Việt Nam chỉ có 5 nơi có yến sào là quần đảo ở biển Khánh Hòa, Cù lao Chàm (Quảng Nam), Cát Bà và mõm núi Phương Mai nhô ra biển (Quy Nhơn).
Yến sào là nguồn tài nguyên quý hiếm trên thế giới, là loài thực phẩm cao cấp, có nhiọu chất bổ dưỡng và đặc biệt là rất tốt cho những người mới ốm dậy, người gầy yếu, suy nhược, người cao tuổi, trẻ em suy dinh dưỡng. Khách đi tua đảo Yến ở Việt Nam cũng có thể đặt ăn một chén chè yến với giá 180.000 đồng.
